و مهلك است و او اسم مطلق است و سم يا حارست كه حرارت او اعانت در تحليل روح مىكند مثل سمّيت سم افعى و يا بارد است كه برودت او اعانت در اطفاء حرارت غريزى مىكند مثل سمّيت عقرب . فصل ببايد دانست كه هرچه غذادهنده بدنست مسخن بدنست زيرا كه آن غذا خون مىشود و چون خون حار است مسخن است ليكن اين تفاوت هست كه خون از غذاى حار اسخن از خون از غذاى بارد است و تاثيرش در تسخين بدن اقوا و ابقاست و بارد بضد اينست . [ 56 ] مقاله در بيان غذا و غذا مغير حال بدنست بحسب كميت و كيفيت و اما بحسب كيفيت چنانچه پيشترك معلوم شد اما بحسب كميت اگر چنانچه ازدياد در مقدار غذا واقع شود مبرد است دايما مگر آنكه برو عفونت طارى شود زيرا كه حصول عفونت از تاثير حرارت است در شى رطب و اين نافع از حصول برودتست و نقصان در غذا از مقدار معتاد موجب و مورث ذريعه است و غذا يا لطيف است و يا كثيف است و يا متوسط در كثافت و لطافت و غذاى لطيف آنست كه ازو خون رقيق حاصل شود و كثيف آنكه خون غليظ ازو متولد شود وسط آنكه ازو خون معتدل در غلظت و رقت حاصل شود و كثير الغذا اقسام آنست كه كثير آن مستحيل بدم شود و قليل الغذا بر خلاف اين مثال اول نيم‌برشت و مثال ثانى زرده تخم‌مرغ بريان و مثال ثالث زرده تخم‌مرغ جوشيده